16 điều cần biết về thức ăn nuôi heo

16 điều cần biết về thức ăn nuôi heo

Như phần trên chúng tôi đã trả lời, nhu cầu dinh dưỡng của heo nội địa không cao nên việc tìm kiếm thức ăn nuôi chúng tương đối dễ dàng lại không mấy tốn kém. 
Trái lại, với giống heo cao sản ngoại nhập, nhu cầu dinh dưỡng lại rất cao, vì vậy nếu cho chúng ăn kham khổ, thiếu chất bổ dưỡng heo sẽ sinh trưởng kém, sức đề kháng giảm, kéo dài thời gian nuôi sinh ra tốn kém thức ăn nhiều …

11. Muốn heo tăng trọng nhanh nên nuôi chúng với thành phần thức ăn gì?

thức ăn nuôi heo

Hiểu về thức ăn nuôi heo là điều tối quan trọng để thành công

Thức ăn cần thiết để nuôi heo cao sản gồm có các chất: bột đường, chất đạm, chất béo, chất khoáng và vitamine. Thức ăn mà thiếu một hay vài những chất này trong nhiều ngày liền sẽ ảnh hưởng xấu đến sức tăng trọng của heo.

12. Tác dụng của chất bột đường trong thức ăn của heo là gì?

Chất bột đường rất cần thiết cho sự sinh trưởng của heo. Thức ăn nuôi heo mà thiếu chất bột đường trầm trọng heo sẽ không được cung cấp đủ nhiệt lượng và nhiệt năng, từ đó dẫn đến việc heo con, heo lứa thường mắc chứng cảm lạnh, cơ thể suy nhược, sức đề kháng yếu nên dễ mắc nhiều thứ tật bệnh. Heo mẹ ăn thiếu chất bột đường sẽ bị chứng viêm vú do cơ thể không đồng hoá được chất đạm để tạo sữa …

13. Những thức ăn thuộc nhóm chất bột đường gồm có những gì?

  • *Gạo, tấm gạo: Gạo, tốt nhất là gạo lứt và tấm gạo chứa trên 71% chất vột đường nên nấu chí cho heo ăn rất tốt.
  • *Cám gạo: Cám gạo có 2 loại: cám to và cám nhuyễn. Cám to có chứa nhiều vỏ trấu nên tỷ lệ chất bột đường thấp, riêng loại cám nhuyễn chứa trên 53% chất bột đường, vì vậy cho heo ăn thường xuyên nhiều chất bổ dưỡng. Loại cám cũ đã hôi dầu, ôi mốc không nên cho heo ăn, đã mất chất dinh dưỡng còn bị ngộ độc nữa.
  • *Bột bắp vàng: Bắp nuôi heo nên xay thành bột nấu chín mới cho heo ăn. Trong bột bắp chứa đến 74% chất bột đường và nhiều vitamine A, B1, B2. Bắp được coi là thức ăn chính để nuôi heo vì giàu năng lượng và nhiệt lượng. Giá bắp lại rẻ hơn giá gạo lứt và được trồng quanh năm khắp cả nước.
  • *Khoai lang: Khoai lang cũng được trồng nhiều và bán với giá rẻ. Khoai lang có thể cho heo ăn sống hoặc phơi khô dự trữ cho ăn dần. Trong khoai lang xắt lát phơi khô chứa đến 81,27% chất bột đường. Có điều không nên xem đây là thức ăn chính để nuôi heo vì các thành phần đạm và chất béo chưa trong khoai lang rất thấp.
  • *Khoai mì (sắn): Nên nuôi heo bằng khoai mì xắt lắt phơi khô (chứa 73,56% chất bột đường). Nêu nấu chín khoai mì khô rồi trộn chung với các thức ăn khác cho heo ăn rất tốt. Khoai mì tươi, nhất là phần vỏ bên ngoài chứa rất nhiều độc tố, muốn cho heo ăn phải ngâm vào nước nhiều ngày, mỗi ngày thay nước mới nhiều lần mới xả hết chất độc. Cũng như khoai lang, khoai mì chỉ chứa nhiều chất bột đường, các thành phần khác rất thấp nên không thể xem đây là thức ăn chính nuôi heo.

14. Tác dụng của chất đạm trong thức ăn của heo là gì?

Trong khẩu phần ăn hàng ngày của heo, chất đạm đóng vai trò rất quan trọng, nên không thể thiếu được. Nếu thức ăn thiếu chất đạm, các tế bào của tất cả các cơ quan trong cơ thể heo sẽ không được nuôi dưỡng và tu bổ đúng mức nên cơ thể heo suy yếu dần, dẫn đến ốm đau rồi chết. Chất đạm do thực phẩm cung cấp cho heo hàng ngày đã góp phần tạo ra xương, thịt, da, lông, máu huyết nhờ đó mà heo sinh trưởng tốt và tăng trọng nhanh. Nên nuôi heo với hai nguồn đạm là đạm động vật và đạm thực vật.

thức ăn nuôi heo

Nuôi heo công nghiệp với thức ăn hỗn hợp

15. Những thức ăn nào thuộc nhóm đạm động vật?

Đạm động vật dùng nuôi heo được lấy từ cá, thịt dưới dạng bột, gọi là bột cá, bột thịt và sữa bột.

  • *Bột cá: Trong khẩu phần ăn hàng ngày của heo, bột cá chiếm từ 5 đến 8 phần trăm. Bột cá dùng để nuôi heo là bột cá lạt, được làm ra từ các loại cá tạp, sau khi phơi nhiều nắng hoặc sấy khô rồi xay nhỏ thành bột. Trong bột cá có chứa đến 51,13% đạm và còn nhiều chất dinh dưỡng khác nữa, trong đó có vitamine B2, nên được coi là thức ăn có nhiều dinh dưỡng giúp heo phát triển tốt. Tuy vậy, không nên cho heo ăn bột cá quá liều lượng cho phép. Nên nuôi heo với loại bột ca còn mới, còn dậy mùi thơm, và đổ bỏ loại bột cá đã quá cũ, bốc mùi khó ngửi. Heo thịt sắp xuất chuồng nên ngưng cho ăn bột cá vài ngày để thịt không bị tanh mùi cá.
  • *Bột thịt: Bột thịt chứa 59,04% đạm chất khoáng và sinh tố nên dùng nuôi heo rất tốt. Bột thịt được làm ra từ các phế phẩm của lò mổ heo, bò … sau khi được rửa sạch, phơi sấy khô và xay thành bột.
  • *Bột sữa: Bột sữa hay sữa bột là loại sữa đã được lấy hết chất béo (kem) dùng để nuôi heo con. Trong sữa bột có chứa đến 31 phần trăm đạm, ngoài ra còn có sinh tố và khoáng chất. Heo con được ăn sữa bột sẽ tăng trọng nhanh, trơn da mướt lông. Trong nhóm đạm động vật vừa kể, sữa bột có giá cao hơn cả.

16. Những thức ăn nào thuộc nhóm đạm thực vật?

Đạm thực vật có nhiều trong khô bánh dầu, trong đậu xanh, đậu nành, và có số lượng vừa phải trong gạo, tấm gạo, cám, bắp …

  • *Bánh đậu phộng: Bánh dầu phộng là xác hột đậu phộng đã được ép gần hết phần dầu, nhưng tỷ lệ đạm còn lại cũng khá cao, trên 35%. Bánh dầu phộng còn mới có mùi vị thơm ngon nên heo thích ăn. Nếu bảo quản không tốt hoặc để lâu ngày bột mốc meo thì nên loại bỏ, cho heo dễ bị ngộ độc. Khô bánh dầu đã bị mốc chỉ để làm phân bón mà thôi.
  • *Bánh dầu dừa: Bánh dầu dừa là phần xác của cơm dừa khô đã được ép gần hết phần dầu. Trong bánh dầu dừa chứa khoảng 18% đạm, hơn 6 phần trăm chất béo và khá nhiều chất xơ (10 – 20%). Nuôi heo chỉ với nguồn đạm bánh dầu dừa thôi không đủ, mà cần pha trộn thêm bánh dầu phộng với bột cá, bột thịt mới đủ chất dinh dưỡng mới giúp heo sinh trưởng tốt.
  • *Đậu xanh: Đậu xanh thương phẩm có giá cao, nên nuôi heo dùng mày đậu xanh thế vào. Trong mày đậu xanh có chứa 14,20% đạm, có nhiều chất béo (13,24%) nên nuôi heo rất tốt.
  • *Đậu nành: Đậu nành nguyện hột giá đắt nên nuôi heo không lợi, mặc dầu tỷ lệ đạm chiếm khác cao (trên 33%). Nuôi heo bằng xác đậu nành chỉ chứa 16,22% chất đạm nhưng rẻ tiền. Đây được coi là thức ăn bổ túc đạm cho thức ăn căn bản nuôi heo, vì vậy cần thêm bột cá, bột thịt, cám, khoáng và vitamine mới đủ chất bổ dưỡng.

17. Tác dụng của chất béo trong thực phẩm của heo là gì?

Cũng như chất bột đường, tác dụng của chất béo trong thực phẩm nuôi heo là cung cấp nhiệt lượng và nhiệt năng giúp heo sống sởn sơ và mập mạnh. Thế nhưng không nên cho heo ăn nhiều chất béo, nhất là heo thịt, vì nếu dư dùng heo sẽ mập mỡ và có thể bị bệnh tiêu chảy.

18. Những thức ăn gì của heo chứa nhiều chất béo?

Tỷ lệ chất béo trong mày đậu xanh là 13,24%. Bánh dầu phộng chứa 12,40% chất béo. Cám nhuyễn: 10,27%. Bột thịt: 9,26%. Bột cá: 7,2%. Bánh dầu dừa: 6,10%. Trong bột bắp, tấm gạo chất béo chỉ đạt dưới 4% mà thôi.

19. Tác dụng của khoáng chất trong thực phẩm nuôi heo là gì?

Khoáng chất đóng vai trò rất quan trọng trong dinh dưỡng của heo như kiến tạo và bảo vệ các tế bào như giúp cơ thể heo đồng hoá chất bột đường, chất đạm và chất béo. Vì vậy, nếu thiếu khoáng thì càc cơ quan đều bị suy nhược, năng suất thịt sữa cũng bị giảm và mất dần năng lực đề kháng. Nếu thiếu khoáng thì dù có cho heo ăn đầy đủ chất bột đường, chất đạm, chất béo đi nữa thì cũng … vô ích vì những chất này không được đồng hoá. Do đó, nếu để tình trạng thiếu khoáng kéo dài thì heo sẽ suy nhược dần và bệnh tật sẽ có cơ hội tốt xâm nhập vào cơ thể.

20. Thức ăn nuôi heo cần trộn những loại khoáng chất gì?

Hai chất khoáng cần thiết để kiến tạo bộ khung xương của heo là Canxi (Ca) và Phosphore (P). Ngoài ra, còn có nhiều chất khác như muốn ăn, lưu huỳnh, kali và nhiều khoáng chất vi lượng khác như đồng, sắt …

*Chất vôi (Ca): Chất vôi là một khoáng chất quan trọng góp phần cấu tạo xương, răng, và các loại khoáng trong tế bào. Mỗi ngày một con heo lứa cần được cung cấp 2g chất vôi, và heo trưởng thành cần 5gr. Nên cho heo ăn vôi chết và bột sò.

*Chất Phosphore (P): Chất Phosphore còn gọi là chất lân, nếu thiếu heo con sẽ chậm lớn, heo nái không đậu thai. Chất lân có trong bột xương. Mỗi ngày heo con cần ăn 1g, và heo trưởng thành 4gr bột xương là đủ.

Trộn-thức-ăn-hỗn-hợp-cho-heo

*Chất muối (Na): Tác dụng của muối là giữ độ nước trong tế bào lúc nào cũng được thăng bằng, giúp heo biết ăn ngon miệng, thích uống nhiều nước và tiêu hoá thức ăn tốt. Nhu cầu muối trong thức ăn hàng ngày của heo không nhiều, chỉ từ 1 đến 2 phần trăm mà thôi. Nếu cho heo ăn quá mặn heo sẽ bị tiêu chảy, có khi còn ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh.

*Các chất khoáng vi lượng: Các chất khoáng vi lượng mà heo cần đến như đồng (Cu), sắt (Fe), lưu huỳnh, … với số lượng rất ít. Những chất này thường có sẵn trong đất, trong rau tươi, trong mật mía … Hàng ngày nên thả heo ra sân nắng để chúng tự do ủi đất và ăn rau cỏ tươi …

21. Những vitamine cần thiết mà heo cần là gì?

Heo không có khả năng tự tạo được vitamine để sống nên ta phải cung cấp đủ lượng vitamine qua thức ăn nuôi chúng. Các loại vitamine cần thiết cho sự sinh trưởng và sinh sản của heo gồm có:

  • *Vitamine A: Vitamine A rất cần thiết cho sự sinh trưởng của heo. Nếu thiếu vitamine A heo sẽ chậm lớn, bị mù mắt, bị viêm ruột, tiêu chảy, heo lớn không sinh sản hoặc đẻ non; đi đứng không vững, chân co giật. Vitamine A có nhiều trong rau cỏ, trong các loại củ quả, giàu chất carotene như bí rợ, cà rốt, bắp vàng, và nhiều nhất là trong dầu gan cá.
  • *Vitamine B: Heo cần bồi bổ các loại vitamine B1, B2 và B12. Vitamine B1 có nhiều trong cám nhuyễn, bột bắp, mày đậu xanh, bánh dầu phộng, bột cá … Tác dụng của vitamine B1 là đồng hoá chất bột đường và tiêu diệt các axit hữu cơ, giúp heo thèm ăn và năng động. Nếu thiếu vitamine B1 heo bị bệnh phù thũng. hô hấp kém, chân sau bị co giật.
  • Tác dụng của vitamine B2 là đồng hoá chất đạm Vitamine B2 có nhiều trong men rượu bia, lòng đỏ trứng và các loại rau cỏ tươi non. Thiếu vitamine B2 da heo sẽ khô, xù lông hay rụng lông, sức đề kháng giảm sút, gan thận biến màu, chân sau co giật. Heo nái thiếu vitamine sẽ đẻ non, xảo thai.
  • Vitamine B12 giúp cơ thể heo cấu tạo hồng huyết cầu, chống bệnh thiếu máu ác tính, chống suy dinh dưỡng và rối loạn tiêu hoá. Vitamine B12 có nhiều trong bột thịt, bột cá, bột sữa, trứng …
  • *Vitamine C: Tác dụng của vitamine C giúp heo biến chất đạm thành sữa, tham gia vào việc hình thành răng, xương và tăng sức đề kháng. Vitamine C có nhiều trong rau cỏ tươi, vì vậy ta cần cung cấp đầy đủ rau tươi như rau muống, rau lang cho heo ăn hàng ngày.
  • *Vitamine D: Vitamine D có tác dụng giúp đồng hoá chất vôi và lân. Thiếu Vitamine D bộ khung xương của heo không những yếu mà còn bị mềm, dễ gãy, các khớp xương ở chân bị phù to khiến heo đi đứng khó khăn thậm chí phải bò lết bằng đầu gối. Nếu cho heo vận động ngoài nắng sáng mỗi ngày ba giờ, tia cực tím của nắng sáng sẽ biến cholesterol trong mỡ thành vitamine D đủ để cho heo có khung xương cứng cáp.
  • *Vitamine E: Vitamine E ảnh hưởng đến sự sinh sản của cả heo nọc và heo nái. Heo nọc thiếu vitamine E tinh trùng vừa yếu vừa ít nên heo nái không thụ thai được. Còn heo nái thiếu vitamine E bào thai sẽ chết khô trong bụng, nếu có đẻ được thì heo mẹ cũng không đủ sức để nuôi con. Muốn cung cấp vitamine E cho heo, hàng ngày ta cho heo ăn cám, bột bắp. khô bánh dầu, giá sống, mộng lúa.

22. Thức ăn hỗn hợp được chế biến sẵn dành nuôi heo có tốt không?

Loại thức ăn hỗn hợp, còn gọi là thức ăn công nghiệp dành nuôi heo có bán nhiều trên thị trường do nhiều cơ sở sản xuất khác nhau, có thể nói là … tin cậy được. Mỗi cơ sở đều có công thức chế biến riêng, nhưng tựu trung cũng nhằm vào việc cân đối đúng mức các thành phần dinh dưỡng để giúp heo mau tăng trọng. Cho heo ăn thức ăn này có nhiều tiện lợi, nhưng có thể tốn phí nhiều nên mức lời không đạt được đúng như ý muốn.

23. Cách cho heo ăn như thế nào là tốt nhất?

Nuôi heo nên cho heo ăn theo bữa và cho ăn đúng giờ. Ví dụ ngày cho ăn 3 bữa thì khoảng cách giữa các bữa ăn phải tương đối đồng đều nhau. Ví dụ bữa sáng cho ăn vào lúc 7 giờ, thì bữa trưa là 12 giờ, và bữa tối khoảng 17 hoặc 18 giờ. Với heo nái đang nuôi con và heo thịt sắp xuất chuồng nếu cần, cho chúng ăn và bổ sung thêm bữa tối, cách bữa chiều khoảng 3 hay 4 giờ. Thức ăn của heo nên trộn sền sệt và không nên thay đổi thức ăn đột ngột. Nếu cần thay đổi thức ăn thì nên thay đổi từ từ, như vậy heo mới quen dần với mùi vị thức ăn mới.

24. Nên cho heo ăn mỗi ngày bao nhiêu rau tươi?

Rau tươi nói chung là thức ăn cần thiết trong khẩu phần ăn hàng ngày của heo mỗi lứa tuổi. Trong các loại rau cỏ, củ quả tươi có hàm lượng nước trên 90% giúp heo không bị chứng táo bón. Rau cỏ tươi có thể cho ăn sau mỗi bữa ăn, hoặc trộn vào thức ăn cho chúng ăn. Lượng thức ăn tươi này có thể chiếm đến 1/3 hay 1/2 khẩu phần ăn hàng ngày của heo.

25. Có nên tận dụng thức ăn có sẵn tại địa phương mình?

Mỗi địa phương thường có sẵn nguồn thức ăn dùng để nuôi heo, mà địa phương khác lại không có những thức ăn này. Ví dụ có vùng quanh năm trồng lúa nhưng không trồng nhiều bắp hoặc khoai sắn. Lại có vùng tứ mùa chỉ tỉa đậu, trồng rau … Tất nhiên những thức ăn sẵn có tại địa phương lúc nào cũng sẵn có lại giá rẻ, vì vậy ta nên tận dụng nguồn thức ăn đó để nuôi heo và chỉ phải mua những thức ăn cần thiết khác để bổ sung thêm, tính toán sao cho khẩu phần ăn cân đối các thành phần dinh dưỡng là được.

26. Số lượng nước heo uống một ngày là bao nhiêu? Cho uống vào lúc nào?

Heo uống rất nhiều nước, nhất là trong mùa nắng hạn. Con heo vừa lẻ bầy uống từ 1 đến 2 lít nước mỗi ngày. Loại heo lứa bốn năm mươi ký uống khoảng 5 lít nước mỗi ngày. Còn heo từ 100kg trở lên có thể uống từ 7 đến 10 lít nước mỗi ngày mới đã khát. Tốt nhất là có sẵn nước trong chuồng để heo uống nước tự do cả ngày lẫn đêm. Trong trường hợp có vòi nước tự động thì quá tiện. Nếu không, ta nên thường xuyên đổ đầy máng nước cho chúng khát lúc nào thì uống lúc đấy. Số lượng nước mà heo uống nhiều nhất là sau mỗi bữa ăn. Nước cho heo uống phải là nước ngọt và sạch, như nước mưa, nước máy, nước giếng. Heo nái đang nuôi con cần uống nhiều nước hơn các loại nước khác.

Newsleter

Video

Chứng nhận - Giải thưởng

Thời tiết - tỷ giá

Thống kê truy cập

Đối tác